Zakelijke dienstverlening

Accountant of boekhouder: welk verschil er werkelijk toe doet

Zwarte mechanische telmachine met ronde toetsen en een hendel aan de zijkant, staand op een houten werkblad.
Foto: Daderot — Public domain · Wikimedia Commons

Een beschermde titel en een onbeschermde

Accountant is een wettelijk beschermde titel: wie zich zo noemt, is ingeschreven in een register, valt onder tuchtrecht en moet aan opleidings- en permanente-educatie-eisen voldoen. Boekhouder is dat niet; iedereen mag zich boekhouder noemen. Dat maakt boekhouders niet minder goed, want veel van hen zijn uitstekend en aanzienlijk goedkoper. Het betekent alleen dat u bij een boekhouder zelf moet vaststellen wat de opleiding en de ervaring waard zijn, en dat er geen tuchtrechter is als het misgaat.

Welke verklaring hebt u nodig

Voor de meeste kleine ondernemingen volstaat een samenstelverklaring: de accountant heeft de jaarrekening opgesteld uit uw administratie zonder die te controleren. Een controleverklaring is iets heel anders en veel duurder, en is alleen verplicht boven bepaalde grenzen van omzet, balanstotaal en personeel. Banken of subsidieverstrekkers vragen soms om meer zekerheid dan wettelijk nodig is. Vraag altijd waarom een bepaalde verklaring wordt verlangd, want het scheelt aanzienlijk in de kosten.

Waar de tarieven uit elkaar lopen

Vraag niet naar een uurtarief maar naar een jaarprijs voor een omschreven pakket: de administratie, de aangiften, de jaarrekening en een bespreking. Vraag daarna wat er niet in zit. Advies bij een investering, een bespreking met de bank, een correctie op uw eigen boekingen: dat zijn de posten die de rekening laten oplopen. Vraag ook wie het werk doet, want een lage prijs met een junior die u nooit spreekt is iets anders dan hetzelfde bedrag met een vaste contactpersoon.

Overstappen zonder gedoe

Uw administratie is van u. Vraag bij de kennismaking al hoe een overdracht verloopt: in welk formaat u de gegevens meekrijgt en of het boekhoudpakket op uw eigen naam staat of op die van het kantoor. Dat laatste komt vaker voor dan u denkt en maakt vertrekken duur. Vraag ook naar de bewaartermijn van uw stukken en of u zelf toegang houdt tot het pakket na beëindiging.

Wat u zelf moet blijven begrijpen

Uitbesteden is geen reden om de cijfers niet te kennen. Vraag om een korte maandelijkse of kwartaalrapportage met omzet, kosten en het saldo aan openstaande facturen, en laat die één keer met u doornemen tot u hem zelf kunt lezen. Vraag ook welke kengetallen bij uw type bedrijf horen en wat een gezonde waarde is. Een adviseur die dat kan uitleggen zonder jargon, is zijn geld waard. Wie u alleen aan het einde van het jaar een jaarrekening stuurt die u niet begrijpt, levert een verplichting af en geen advies.

Veelgestelde vragen

Kan een boekhouder mijn jaarrekening deponeren?
Ja, deponeren is geen voorbehouden handeling. Alleen als er een wettelijke controleplicht geldt, is een accountant met een controlebevoegdheid nodig. Voor de meeste kleine bv's is dat niet aan de orde.
Hoe controleer ik of iemand echt accountant is?
Het beroepsregister is openbaar en online doorzoekbaar op naam. Zoek de persoon op, niet het kantoor, en let op de vermelding van eventuele tuchtrechtelijke maatregelen.
Wanneer stap ik over naar een accountant?
Als er een controleplicht ontstaat, als een financier of investeerder erom vraagt, of als de structuur ingewikkelder wordt met meerdere vennootschappen. Tot die tijd is een goede boekhouder met een adviseur op afroep vaak doelmatiger.