Zorg en welzijn

Wachttijden en wat een aanbieder daarover moet vertellen

Vrouw met een boek op schoot, alleen wachtend op een stoel in een lichte wachtruimte met een schilderij aan de muur en een plant achter haar.
Foto: Yrem13 — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Er bestaan afspraken over maximale wachttijden

Voor veel vormen van zorg zijn er landelijke afspraken over hoe lang wachten aanvaardbaar is, van het eerste gesprek tot de start van de behandeling. Die normen zijn geen wet maar een breed gedragen afspraak tussen zorgaanbieders en verzekeraars, en aanbieders horen erover te publiceren. Vraag er dus gewoon naar, en vraag daarbij expliciet naar de wachttijd voor uw specifieke behandeling of zorgvorm; het gemiddelde van een instelling zegt over uw situatie weinig.

Twee wachttijden, niet een

De wachttijd die wordt gepubliceerd is vaak die tot het eerste gesprek. Daarna volgt een tweede wachttijd, tussen de intake en de daadwerkelijke start van de behandeling, en die is soms langer dan de eerste. Vraag ze allebei uit. Vraag ook of de opgegeven termijn de actuele situatie is of een gemiddelde over het afgelopen jaar, want tussen die twee zit in een krappe markt een aanzienlijk verschil.

Bemiddeling via de verzekeraar

Wie verzekerd is, kan bij de zorgverzekeraar om wachtlijstbemiddeling vragen. Die verplichting wordt weinig gebruikt omdat weinig mensen ervan weten. De verzekeraar zoekt dan een aanbieder waar u sneller terechtkunt. Dat is geen garantie en soms betekent het verder reizen, maar het kost u niets om het te vragen en het levert regelmatig maanden op.

Transparantie als kwaliteitssignaal

Hoe een aanbieder over wachttijden communiceert, zegt iets over de organisatie als geheel. Een instelling die de actuele wachttijd per behandeling op de site zet en die maandelijks bijwerkt, heeft haar administratie op orde en durft ongemakkelijke informatie te delen. Een aanbieder die er vaag over blijft of steeds naar een telefoonnummer verwijst, weet het vaak zelf niet precies. Ook dat is een antwoord op uw vraag.

Wat u kunt doen tijdens het wachten

Vraag bij aanmelding of er overbruggingszorg is en waaruit die bestaat: een gesprek met een verpleegkundige, een groepsaanbod, of een telefonisch contactmoment per maand. Vraag ook of u wordt gebeld als er eerder een plek vrijkomt, of dat u zelf moet informeren. Dat verschil is groot, want lijsten schuiven door afzeggingen vaker dan mensen denken. Noteer wanneer u zich hebt aangemeld en met wie u sprak, en bel bij een lange wachttijd eens per zes weken om te vragen of uw gegevens nog kloppen. Dat is geen aandringen maar praktisch.

Veelgestelde vragen

Mag ik op meerdere wachtlijsten staan?
Dat mag. Meld het wel bij beide aanbieders, zodat een plek niet onnodig openblijft als u elders eerder terechtkunt. Vraag ook of aanmelden ergens anders gevolgen heeft voor uw plek in de rij.
Telt de tijd tot de intake mee?
In de landelijke afspraken wordt onderscheid gemaakt tussen de aanmeldwachttijd en de behandelwachttijd. Vraag daarom altijd beide, en vraag welke van de twee er op de website staat.
Kan ik zelf een aanbieder buiten mijn regio kiezen?
Vaak wel, al kan een verwijzing of een contract met uw verzekeraar nodig zijn. Bij een lange wachttijd is verder reizen soms de snelste weg; vraag uw verzekeraar wat er in uw polis is gecontracteerd voordat u zich aanmeldt.