Bedrijven beoordelen

Wat u uit een KvK-uittreksel en een jaarrekening haalt

Opengeslagen negentiende-eeuws grootboek met handgeschreven posten en bedragen in kolommen, de bladzijden vergeeld en de band versleten.
Foto: RaphaelQS — CC0 · Wikimedia Commons

Het uittreksel: wie tekent er eigenlijk

Een uittreksel uit het handelsregister kost een paar euro en vertelt u in een oogopslag met wie u zaken doet. U ziet de rechtsvorm, de statutaire naam, het vestigingsadres, de datum van inschrijving en wie bevoegd is om te tekenen. Dat laatste is geen formaliteit: als degene die uw opdracht ondertekent niet zelfstandig bevoegd is, staat u zwakker dan u denkt. Kijk ook naar het aantal werkzame personen, want een bedrijf dat zich als een team presenteert blijkt soms uit een persoon te bestaan.

Signalen in de historie

Interessanter dan de huidige stand is het verloop. Een handelsnaam die kortgeleden is gewijzigd, een reeks bestuurswisselingen of een vestigingsadres dat een postadres blijkt, zijn geen bewijs van iets, maar ze verdienen een vraag. Hetzelfde geldt voor een onderneming die op papier jong is terwijl de website tientallen jaren ervaring claimt. Dat kan kloppen, bijvoorbeeld na een doorstart of een afsplitsing, maar dan wilt u dat verhaal horen voordat u tekent.

De jaarrekening en wat erin staat

Besloten vennootschappen moeten hun jaarrekening deponeren. Hoeveel daarin staat, hangt af van de omvang: kleine en micro-ondernemingen hoeven maar een beperkte balans te publiceren, zonder winst- en verliesrekening. U ziet dan geen omzet, maar wel het eigen vermogen en de verhouding tussen bezittingen en schulden. Een negatief eigen vermogen betekent niet automatisch dat het misgaat, maar het is wel een reden om vooruitbetalen te vermijden en in termijnen achteraf te werken.

Wat u ermee kunt en wat niet

Deze stukken vertellen u iets over de stevigheid van de organisatie, niet over de kwaliteit van het werk. Gebruik ze in verhouding tot het belang: bij een opdracht van een paar honderd euro is een uittreksel overdreven, bij een verbouwing met termijnbetalingen of een meerjarig contract is het onmisbaar. Combineer het met referenties, want cijfers en vakmanschap zijn twee verschillende dingen die elkaar niet vervangen.

Zoek verder dan het register

Naast de officiële stukken bestaan er openbare bronnen die weinig kosten en veel vertellen. Zoek de bedrijfsnaam in combinatie met woorden als faillissement, kort geding of geschil. Kijk of er een insolventieregister-vermelding is geweest voor een van de bestuurders bij een eerdere onderneming. Bekijk het archief van de website via een archiefdienst en let op wanneer die voor het eerst verscheen. Geen van deze signalen is op zichzelf doorslaggevend, maar samen schetsen ze een beeld dat u anders pas na de opdracht krijgt. Reserveer er een half uur voor bij opdrachten waar serieus geld in omgaat.

Veelgestelde vragen

Zijn gedeponeerde cijfers actueel?
Zelden. Er zit wettelijk ruime tijd tussen het einde van een boekjaar en de deponering, dus u kijkt vaak naar cijfers van meer dan een jaar oud. Voor een indruk van de stevigheid volstaat dat; voor de stand van vandaag niet.
Wat als een eenmanszaak geen cijfers publiceert?
Dat klopt: eenmanszaken en vennootschappen onder firma hebben geen deponeringsplicht. Daar valt niets te controleren, en verschuift het gewicht naar referenties, verzekeringen en de afspraken die u zelf vastlegt.
Kan ik zien of een bedrijf zijn belasting betaalt?
Niet rechtstreeks. Wel kunt u bij aanneming van werk om een verklaring betalingsgedrag van de Belastingdienst vragen; die geeft aan of er achterstanden zijn. In ketens waar aansprakelijkheid speelt, is dat een gebruikelijke vraag en geen affront.